Жолти, зелени и портокалови наслаги, базени што вријат, екстремна киселост, огромни количества сол и отровни гасови. Далол во Етиопија изгледа како пејзаж од друга планета, но токму поради екстремните услови претставува една од најинтересните природни лаборатории за научниците кои ги проучуваат границите на животот.

На прв поглед, Далол изгледа како место од некој научнофантастичен филм. Интензивните бои на минералните наслаги и необичните облици на теренот создаваат пејзаж кој речиси и да не личи на Земјата.

Сепак, зад неговата фасцинантна убавина се крие исклучително непријателска средина.

На ова подрачје истовремено се појавуваат високи температури, екстремна киселост, високи концентрации на соли и различни гасови кои излегуваат од почвата. Поради тоа, Далол стана важно место за истражување на едно од најтешките прашања во биологијата – колку далеку може да опстане животот?

Екипата на Јутјуб каналот „Fearless & Far“, познат по истражувањето на тешко достапни дестинации, го посетила ова подрачје. Поради присуството на потенцијално опасни гасови, за време на обиколката користеле заштитни маски.

Местото каде што земјината кора се „развлекува“

Далол се наоѓа во Данакилската Депресија во североисточна Етиопија, едно од геолошки најактивните подрачја на планетата.

Подрачјето е поврзано со процесите на раздвојување на тектонските плочи, поради што под површината се одвиваат интензивни геолошки и хидротермални процеси.

Вулканската активност, подземната топлина и испарувањето создаваат необична комбинација од соли, кисели течности и минерални наслаги.

Резултатот е пејзаж во кој на мал простор може да се видат базени со различни бои, кристализирани наслаги од сол и места на кои од почвата излегуваат гасови.

Токму поради таквиот изглед, Далол често се опишува како едно од местата на Земјата кои најмногу потсетуваат на површината на некоја вонземска планета.

Може ли животот да преживее овде?

Далол е особено интересен поради прашањето што се наметнува веднаш штом ќе се погледнат неговите екстремни услови: дали ова е границата по која дури ни најотпорните микроорганизми повеќе не можат да опстанат?

На Земјата, микроорганизми се пронајдени во неверојатно непријателски средини.

Некои живеат во исклучително солени води, други во многу кисели средини, длабоко под површината на Земјата или во близина на хидротермални извори на дното на океанот.

Поради тоа, научниците претпоставувале дека и екстремните базени на Далол би можеле да претставуваат живеалиште за некои досега непознати облици на микробиолошки живот.

Меѓутоа, истражувањата понудиле многу посложена слика.

Тим научници предводен од биологот Пурификасион Лопес-Гарсија од францускиот Национален центар за научни истражувања (CNRS) анализирал примероци од различни делови на подрачјето.

Во најекстремните базени, каде што истовремено се комбинираат висока температура, екстремна киселост и огромна концентрација на сол, не биле пронајдени убедливи докази за присуство на микробен живот.

Околината не е без живот

Сепак, заклучокот не е дека целиот Далол е целосно стерилен. Напротив.

Во околните пустински и солени подрачја, научниците пронашле халофилни археи – микроорганизми кои се особено приспособени на живот во средини со многу високи концентрации на сол.

Проблемот настанува кога екстремните услови се појавуваат истовремено.

Еден микроорганизам може да биде приспособен на висока температура. Друг може да поднесе екстремна киселост. Трет може да живее во многу солена вода.

Но, комбинацијата од сите овие фактори може да претставува сосема поинаков предизвик.

Особено важна улога имаат хемискиот состав на водата и високите концентрации на одредени соли, вклучително и магнезиумовите соли.

Поради тоа, Далол покажува дека присуството на течна вода само по себе не е доволно за некоја средина да се смета за погодна за живот.

Далол е интересен и поради потрагата по живот во вселената

Токму овој заклучок го прави Далол важен и за астробиологијата – науката која ја проучува можноста за постоење живот надвор од Земјата.

Кога вселенските мисии ќе откријат траги од вода на некоја планета или месечина, водата често се смета за една од клучните состојки потребни за живот.

Но, Далол покажува дека приказната не е толку едноставна.

Водата може да постои, а условите истовремено да бидат толку екстремни што животот не може да опстане.

Затоа ваквите места на Земјата служат како своевидни природни лаборатории. Со проучување на организмите кои преживуваат во екстремни услови, но и на местата каде што дури ни микробите не опстануваат, научниците се обидуваат подобро да разберат што навистина е потребно за да постои живот.

Пејзаж кој изгледа вонземски

Поради тоа, Далол претставува необична комбинација од убавина и опасност.

Неговите жолти, зелени и портокалови бои настануваат поради различни минерали и хемиски процеси, додека високите температури, киселините, солта и гасовите создаваат средина во која човекот може да биде изложен на сериозни ризици.

Сепак, токму она што го прави Далол речиси ненаселив го прави толку вреден за науката.

На едно единствено место научниците можат да проучуваат како екстремната температура, киселоста, соленоста и хемискиот состав заедно влијаат врз можноста за опстанок на животот.

Затоа Далол не е само необичен пејзаж во срцето на Етиопија. Тој е и своевиден природен експеримент кој им помага на научниците да одговорат на едно од најголемите прашања што си ги поставува човештвото: колку навистина се широки границите на животот – на Земјата и надвор од неа?