Анализа на трагедијата во Кран-Монтана: Прскалки на шишиња го запалија таванот, смртоносен „блесок“ уби 40 луѓе?

Швајцарија и светот се уште се во шок по ужасниот пожар во барот „Le Constellation“ во ски-центарот Кран-Монтана на новогодишната ноќ, во кој загинаа најмалку 40 луѓе, додека 119 лица се борат со повреди.
Истражителите, со помош на експерти за противпожарна безбедност, полека го составуваат мозаикот на трагедијата. Клучното прашање повеќе не е само што го започна пожарот, туку зошто се прошири толку смртоносно брзо.
Фатални прскалки и таван кој бил пренизок
Според првичните наоди од истрагата, причина за катастрофата биле прскалките прикачени на шишиња шампањ. На социјалните мрежи се појавија фотографии од гости кои ги носат шишињата над главите, додека искри летаат опасно блиску до таванот.
Една од фотографиите, која Би-Би-Си ја потврди како автентична, го прикажува моментот кога пламените јазици го зафаќаат материјалот на таванот од подрумот, веднаш над група луѓе кои слават.
Пена како гориво за „блесок“
Експертите предупредуваат дека материјалот на таванот веројатно бил клучен фактор. Визуелната анализа укажува на употреба на полиуретанска (PU) пена, која често се користи за звучна изолација (т.н. пена „кутија за јајца“). Д-р Питер Вилкинсон од Универзитетот Лафборо објаснува дека нетретираната PU пена гори со екстремно висока брзина и произведува густ, токсичен чад.
Службениците го споменаа феноменот на „блесок“ на прес-конференција. Ова е кога топлите гасови се натрупуваат во близина на таванот, достигнуваат критична температура и одеднаш го запалуваат целиот простор. „Преживувањето по блесок е исклучително малку веројатно“, вели Мајкл Клипел од ETH Zurich.
Смртоносна стапица во подрумот
Барот „Le Constellation“ е распослан на два ката, а пожарот избувнал во подрумот. Снимките прикажуваат хаотични сцени во кои гостите прво се обидуваат да го изгаснат пожарот, а потоа стампедо кон тесните излезни скали.
Професорот Едвин Галеа од Универзитетот во Гринич предупредува дека ваквите скали се смртоносни тесни грла. Иако во зградата имало излези за итни случаи, истражителите сè уште не можат да потврдат дали тие биле отклучени и проодни. Повеќето од жртвите се обиделе да избегаат таму каде што влегле – низ главниот влез, кој не можел да пропушти толку многу луѓе во паника.
Сопственикот на барот тврди дека објектот редовно бил проверуван и дека сè било според прописите, но постарите видеа откриваат дека опасната практика со прскалки била дел од вообичаената „шоу“ во овој бар пред години.